Cursus Schip kopen

Een schip kopen - Cursus voor gevorderden

Wij zijn ons ervan bewust dat ‘cursus voor gevorderden’ uitdagend klinkt. Zo is het ook bedoeld, om u nieuwsgierig te maken. Ons doel is echter heel oprecht, wij willen voorlichting geven aan (toekomstige) jachteigenaren die serieus willen varen en hoge eisen stellen aan hun schip: de gevorderde schippers. U mag de cursus ook een voorlichtingsprogramma noemen. Wij zijn ervan overtuigd dat wij zelfs ervaren schippers, zij die op uiteenlopende wateren hebben gevaren, ook met slecht weer, nog iets nieuws kunnen vertellen. Wij beperken ons in dit verhaal tot stalen motorjachten. Een aantal principes geldt echter ook voor andere schepen.

Waarom deze cursus?

Waarschijnlijk is de kostbaarste aanschaf die u in uw leven doet, na een woning, een schip. Als u een auto koopt, heeft u het gemakkelijk. Er zijn veel bladen die overzichten publiceren van alle 'voors' en 'tegens' van de verschillende merken en modellen. Bovendien weet u zelf meestal goed wat u wilt, wat de keuze aanzienlijk beperkt. Als u een huis koopt, gaat u ook vaak op uw gevoel af. De ligging, het aantal kamers, de staat van onderhoud, de prijs tegenover uw budget bepalen de keuze. Misschien schakelt u nog een technisch expert in om naar verborgen gebreken te speuren.In beide gevallen bent u zelf min of meer deskundig. Gedurende de vele jaren dat wij jachten bouwen en onderhouden en dus veel met (toekomstige) jachteigenaren spreken, hebben wij gemerkt dat de theoretische kennis over de eigenschappen van de vele bestaande schepen vaak beperkt is. Dat hoeft geen bezwaar te zijn als je bij het voortraject naar een aankoop goed wordt voorgelicht of als je geen hoge eisen stelt aan de vaareigenschappen. Als je echter op je schip wilt kunnen vertrouwen, ook als het geen goed weer is of wanneer u bijvoorbeeld over de Waal vaart en misschien in een gevaarlijke situatie terecht komt, is het goed dat u zich voor uw aankoop bewust bent van het voor en tegen van verschillende jachttypen.

Les 1: De rompvorm

Er wordt veel gesproken over ‘vaareigenschappen’, maar wat wordt daar eigenlijk mee bedoeld? Onder vaareigenschappen verstaan wij hoe het schip zich houdt onder verschillende omstandigheden en met name onder onrustige omstandigheden, zoals bij golfslag, bij een meer dan matige wind, op druk, woelig vaarwater en (eventueel) op zee. Een schip met goede vaareigenschappen houdt zich goed onder dergelijke, minder gunstige omstandigheden, het rolt en stampt relatief weinig, het stuurt gemakkelijk en de veiligheid van de bemanning is verzekerd.

Stabiliteit

Als u meerdere schepen heeft gehad, met verschillende rompvormen, zult u hebben gemerkt dat de gevoeligheid van het ene jacht voor dergelijke golven groter is dan het andere. Deze gevoeligheid hangt direct samen met de vorm van het onderwaterschip.
Over het begrip stabiliteit bestaan veel misverstanden. Een schip kan in de haven heerlijk stabiel zijn maar zich tijdens de vaart bij golfslag zeer onaangenaam gedragen.
Met betrekking tot de stabiliteit moeten we onderscheid maken tussen de stabiliteitsomvang en de aanvangsstabiliteit. Met de stabiliteitsomvang wordt het oprichtend vermogen bij verschillende hellingshoeken bedoeld. Wanneer het vrijboord (de zijkant van het schip) voldoende hoogte heeft zal een motorjacht door zijn laagliggend zwaartepunt doorgaans over meer dan voldoende stabiliteitsomvang beschikken om het voor kenteren (omslaan) te behoeden.
De aanvangsstabiliteit daarentegen varieert van schip tot schip nogal. Een schip dat nauwelijks beweegt wanneer u in het gangboord stapt heeft een hoge aanvangsstabiliteit. Deze aanvangsstabiliteit wordt grotendeels bepaald door de rompvorm. Een schip met rechte zijden en een vlakke onderkant (zoals de meeste kruisers) zal een hoge aanvangsstabiliteit bezitten. Wanneer u echter met zo’n schip in onrustig water terecht komt, zullen de bewegingen heftig en hard zijn.
Een rondspant- of mulitiknikspantschip beweegt meer als u aan boord stapt, het heeft minder aanvangsstabiliteit. In golven gedraagt het zich echter veel rustiger. Het beweegt natuurlijk ook wel maar veel geleidelijker. Er rollen dus minder snel kopjes en andere huisraad over de vloer. Het verblijf aan boord is daardoor gerieflijker.

We hebben het nu gehad over de dwarsscheepse rompvorm in relatie tot de stabiliteit en de gevolgen voor het vaargedrag. Ook de langsscheepse vorm heeft een belangrijke invloed op de vaareigenschappen. Het volgende verschijnsel komt u wellicht bekend voor. U wordt opgelopen door een schip met een flinke hekgolf. Uw schip maakt een zwieper de ene kant op en op het moment dat u tegenstuurt, maakt het schip een zwieper de andere kant op. In hoeverre een schip daar gevoelig voor is hangt weer af van de rompvorm. Een schip met een brede, diepe achterkant en een volle diepe boeg is in deze omstandigheden nauwelijks onder controle te houden terwijl een schip met een diep middenschip en uit het water oplopend voor- en achterschip maar een geringe stuurcorrectie behoeft. Overbodig op te merken dat zoiets bij hardere wind/golven schuin van achteren een groot voordeel oplevert.Ook bij golven recht van voren zal een minder vol gebouwd schip prettiger varen omdat het niet op de golven zal stampen. Bijkomend voordeel van een schip met een diep middenschip is dat het aanmerkelijk makkelijker draait. Het schip draait om zijn as en heeft met het niet- diepstekende voor- en achterschip relatief weinig weerstand in het water.
Nog meer 'onderwater'Behalve de ronding van het onderwaterschip, zijn er nog een paar factoren die zorgen voor goede vaareigenschappen. Een kiel, zelfs als die bescheiden is, zorgt voor meer koersstabiliteit, er hoeft minder te worden bijgestuurd. Ook kimkielen zorgen voor stabiliteit, zonder de aanvangsstabiliteit te verhogen. Ze werken dempend op de rollende beweging van het schip.De vorm van het roer is van invloed op de stuureigenschappen en de weerstand die het naar achteren stromende water ondervindt. Een kiel hoort zich naar achteren toe te ‘verjongen’, hij moet smaller worden, zodat het langsstromende water de schroef makkelijker kan bereiken. Dit is een duurdere constructie dan een kiel die overal even breed is, maar noodzakelijk voor een goed varend schip. De schroef moet voldoende afstand hebben tot de bodem/vlak van het schip, anders ontstaan hinderlijke geluiden en is zijn werking minder efficiënt. Vanzelfsprekend moet de schroef: het aantal bladen, de doorsnede en de spoed, berekend worden door een deskundige. Deze houdt rekening met de vorm van het schip, de waterverplaatsing, de lengte, de gewenste snelheid, het motorvermogen en nog een paar variabelen. De schroef heeft grote invloed op de snelheid van het schip en het brandstofverbruik van de motor.De romp dient aan de achtersteven smaller en ondieper te zijn dan in het midden, daardoor worden minder golven getrokken bij het varen, met ook weer als gevolg minder brandstofgebruik en minder hinder voor de overige vaart.

Les 2: De bouw van het casco

Het casco van een stalen jacht kan op verschillende manieren worden gebouwd. Omdat we uitgaan van een schip met een ronde vorm, bestaat de romp uit meerdere gangen (stroken staal). Door deze stroken staal over een mal te buigen en vervolgens aan elkaar te lassen ontstaat een mooie ronde vorm.

Stroken staal worden op de bouwmal gebogen en aan elkaar gelast

Daar waar de stroken staal aan elkaar gelast zijn, is er sprake van een “knik” in het plaatwerk. Deze knikken kan men beschouwen als langsspanten waardoor dwarsspanten nagenoeg overbodig worden. Dit maakt conserveren en betimmeren gemakkelijker. Door het bouwen op een mal krijg je een 100% maatvast product. Bovendien ontstaat door deze bouwwijze een zeer strak casco waar vrijwel niet op geplamuurd hoeft te worden. Deze mal stelt ons ook in staat om de verschillende platen met een kleine “vooropening’ aan elkaar te lassen. De plaatdelen worden met een kleine spleet t.o.v. elkaar op de mal geklemd. Door deze spleet ontstaat een mooie doorlassing, d.w.z. de las ligt niet op de plaat maar zit er daadwerkelijk tussen.Het aflassen van een casco dient voorzichtig te gebeuren zodat er niet te veel warmte in het staal gebracht wordt wat zou kunnen resulteren in krimp en daardoor deuken/bulten in het plaatwerk. We bereiken dit door het aflassen in kleine stukjes te doen en de lasstroom vooral niet te hoog in te stellen. Verder is het aan te bevelen om zoveel mogelijk “onder de hand” te lassen. Dat betekent dat de romp aan de buitenkant op de kop afgelast moet worden en vervolgens omgedraaid, zodat de binnenkant afgelast kan worden.

Casco wordt opgetild en mal wordt weggehaald.	Romp wordt gedraaid met behulp van bovenloopkraan.	Hierna wordt de romp gesteund en kan er verder worden gewerkt

De opbouw wordt als een geheel op de vloer gebouwd en afgewerkt alvorens op de romp geplaatst te worden. Wanneer het casco in elkaar gelast is, moeten de lassen zeer zorgvuldig geslepen worden zowel boven- als onderwater om te voorkomen dat de lassen straks als “bobbels” uit het verfsysteem steken. Deze bobbels zouden namelijk bij het schuren gemakkelijk kale plekken kunnen worden!

Les 3: Schilderwerk

Het verfsysteem van een schip is veel kwetsbaarder dan van een auto of van een huis door de vochtige atmosfeer. Daarom is het essentieel voor de levensduur, maar zeker ook voor de inruilwaarde van uw schip dat het op de juiste manier geschilderd is. De methode die de voorkeur verdient is de volgende:

• Stralen. Staal is door het fabricageproces in de fabriek voorzien van een ‘walshuid’. Deze moet worden verwijderd door het stralen met fijn grit. Hierdoor ontstaat een oppervlak met heel fijne putjes die een buitengewoon goed hechtend oppervlak opleveren.
• Primer. Op deze ondergrond dient een primer te worden aangebracht.
• Plamuren. Daarna wordt geplamuurd om eventuele afwijkingen van de strakke lijn weg te werken.
• Het zal duidelijk zijn dat zelfs twee componenten plamuur altijd minder sterk is dan het staal van de huid. Daarom streven wij naar een zo strak/glad mogelijk casco en gebruiken wij zo min mogelijk plamuur.
• Strak schuren. Voor zover er toch plamuur is aangebracht, moet dat worden strak geschuurd, zodat een bobbelloos oppervlak ontstaat.
• Primer. De tweede laag primer wordt aangebracht.
• Glad schuren. De primer wordt gladgeschuurd, zodat ook alle kleine oneffenheden verdwijnen.
• Grondlak. Over de primer komt een gespoten laag grondlak.
• Lakken. Over de grondlak komen twee lagen tweecomponenten lak, ook weer gespoten voor een mooi resultaat. Tussen het aanbrengen van de lagen wordt weer licht geschuurd.

Het onderwaterschip krijgt natuurlijk een andere behandeling. Daar wordt na het aanbrengen van de primer en het schuren een speciale hechtprimer aangebracht, tot een laagdikte van minimaal 300 µ is bereikt. Daaroverheen komt een laag antifouling.Vanzelfsprekend dient het spuiten plaats te vinden in een geconditioneerde spuitcabine, waar de temperatuur en de luchtvochtigheid optimaal kunnen worden gehouden voor een goede hechting en een glad resultaat.

Les 4: Betimmering

Aan deze les wordt nog gewerkt.

Les 5: Motor(en) en installaties

Aan deze les wordt nog gewerkt.

Les 6: Prijsvergelijking

Het vergelijken van de prijs/prestatieverhouding van de vele aangeboden schepen lijkt eenvoudig. Maar dat is schijn. In tegenstelling tot een auto, waarvan series van honderdduizenden worden gebouwd, is van schepen, zelfs die van de grotere werven, relatief weinig bekend. De kwaliteit van de bekende automerken ontloopt elkaar ook niet zoveel. Er worden proefritten gemaakt van 100.000 km of meer. De extra’s van auto’s zijn eenvoudig, een zwaardere motor, het aantal deuren, de kleur van carrosserie en bekleding en nog wat details. Bij schepen is veel meer sprake van maatwerk. Bovendien worden pleziervaartuigen veel minder intensief gebruikt en daardoor komen eventuele gebreken vaak pas aan het licht bij een expertise tijdens een verkoop of, veel erger, bij een noodsituatie.Bij het vergelijken van prijzen moet daarom rekening worden gehouden met twee factoren. Wat wordt er geleverd in de standaard uitvoering en wat kosten mijn eigen wensen extra? En de vraag naar wat voor materialen, bouwwijze en uitrusting je voor de gevraagde prijs krijgt. Bij de aankoop van een schip spelen emoties een belangrijke rol. Welk schip vind ik mooi en met welk schip wil ik gezien worden? Maar een schip is een van de kostbaarste aanschaffingen die u in uw leven doet, daarom is het goed om naast die emotionele kant ook stil te staan bij de rationele overwegingen. De prijs van motoren loopt nogal uiteen, evenals hun betrouwbaarheid, onderhoudsvriendelijkheid en de beschikbaarheid van onderdelen in het buitenland. Wat voor uitrusting wordt standaard gemonteerd en van welk merk: boegschroef, ankerlier, pompen, keerkoppeling, homokineet, hydrauliek, roer, filters, verwarming, kooktoestel, koelkast enzovoort? Ook op dit gebied lopen de prijzen en kwaliteit ver uiteen. Is het schip ingericht met een oog op comfort? Zijn alle voorzieningen goed te bereiken bij een storing of onderhoud? Kost het winterklaar maken weinig tijd? Is het verfsysteem betrouwbaar, hoe is de afwerking onder en boven water?

Maak voor u tot een ‘short list’ komt, een lijstje van wat u van uw nieuwe schip verwacht. Wilt u op rustig water varen en vooral rustig genieten van de natuur, dan kiest u een ander schip dan wanneer u de grote rivieren opwilt, het IJsselmeer, de Waddenzee en misschien zelfs langs de kust wilt varen. Gaat u grote tochten maken of zijn het vooral korte trips? Wat voor eisen stelt u aan de inrichting, hoeveel slaapplaatsen wilt u, hoeveel privacy? Moet er een douche zijn, misschien zelfs een bad? Hoe wilt u de keuken ingericht hebben? Wilt u een open kuip of een achterkajuit of een tussenvorm? Wat is uw budget?Als u al die wensen op papier heeft gezet, kunt u een short list maken van werven die schepen aanbieden die aan uw wensen voldoen. De uiteindelijke keuze wordt natuurlijk in belangrijke mate beïnvloed door uw gevoel, maar een goede vergelijking van de meerprijs van uw wensen bij de verschillende aanbieders en de kwaliteit van het gebodene moeten zeker een grote rol spelen om latere teleurstelling te voorkomen.

De MULTIVLET, een schip voor serieuze schippers. De Multivlet is een multiknikspantschip met aan beide zijden vijf gangen, exclusief het boeisel. Het wordt (vanzelfsprekend) op een mal gebouwd. Alle lassen worden boven én onderwater gladgeslepen. Niet alleen de romp, maar ook de opbouw is rond en glad afgewerkt, er zijn nergens scherpe hoeken.De boegschroef is gemonteerd in een verbreed gedeelte van de kiel, waardoor een optimale stroomlijn ontstaat. De kiel verjongt zich naar achteren. Het ankerkluisgat en andere kluisgaten zijn afgewerkt met RVS. Het roer heeft een visstaartvorm voor een betere bestuurbaarheid. De roerkoning is in tweeën gedeeld. De delen zijn met een flens verbonden, zodat reparaties aan het roer geen volledige demontage noodzakelijk maken. Het schip heeft een mooie hoge vlettenboeg en loopt naar achter wat smaller toe voor minder stampen, een optimale stroomlijn en daardoor minder brandstofverbruik. De motor en de zwaarste tanks zijn in het midden geplaatst, waardoor het zwaartepunt van schip, dat een mooie zeeg heeft, in het midden ligt. Daardoor is het schip relatief ongevoelig voor onrustig water en hoge golven. Bovendien is het zeer wendbaar.Bij een echte vlet hoort een flinke kabelaring. Ook deze is standaard en zorgt voor een goede bescherming van de lak en natuurlijk voor een aantrekkelijke uitstraling.Het schip is volledig geïsoleerd met steenwol en pu-schuim, tot onder de waterlijn. De salonvloer boven de motorruimte is zwevend aangebracht en geïsoleerd met ontdreuningsplaten van loodrubber en schuim.De open kuip (indien hiervoor gekozen wordt) is standaard afgetimmerd met teak. De achterpui, de deuren naar de kajuit, zijn ook van teak. De binnendeuren zijn opgebouwd uit massief hout en panelen en voorzien van mooi en solide hang- en sluitwerk. Voor de betimmering kan vanzelfsprekend gekozen worden uit verschillende houtsoorten, bijvoorbeeld teak, mahonie, kersen of eiken of men kiest voor een licht interieur afgewerkt met massief houten lijstwerk.De natte cel is standaard voorzien van een tegelvloer, de wanden zijn van Duropal. Dit laatste is een mooie, zeer degelijke kunststof.De keuken is zeer functioneel en voorzien van alle gemakken. De indeling kan naar uw wensen worden aangepast. De hele betimmering ademt een combinatie van traditioneel vakmanschap en moderne inzichten en smaak. De salonbank kan, indien gewenst, zo gemaakt worden dat hij tot een tweepersoonsbed kan worden uitgetrokken. In de grote slaapkamer in de boeg/punt staat standaard een zgn. Frans bed. Maar ook twee bedden in de zijden die met een tussenstuk een groot bed kunnen vormen behoort tot de mogelijkheden.Standaard wordt een Yanmar diesel ingebouwd van 75 of 110 pk, maar andere motoren zijn mogelijk. De Amartech schroefasinstallatie is watergesmeerd en via een stuwdruklager en homokinetische koppeling aan de motor verbonden. De schroef is standaard vierblads om een trillingsarme loop te garanderen. In de machinekamer is een automatische blusinstallatie aangebracht die in werking komt bij een te hoge temperatuur.Het schilderwerk wordt gegarandeerd gedurende 5 jaar.

Bent u nieuwsgierig geworden? Bel dan eens voor een afspraak om een MULTIVLET te bekijken en te toetsen aan uw wensen.